Çocukluğumda fındık toplamak için yaz aylarında Karadeniz'in güzel ilçesi Görele'ye giderdik.Fındık toplarken en çok arılardan ve sümüklü böceklerden korkardık.Bu yüzden olmalı, fındık toplamak istemezdim ama yıllar geçtikçe ve şehir hayatının verdiği yorgunlukla, fındık toplamak için Görele'ye, köyümüze gitmek bir kaçış yolu oldu. Amaç fındık toplamak değil, senede bir kere de olsa dede evinde aile fertleriyle bir araya gelerek, doğayla kucaklaşmak.

Fındık imecesi

Fındık toplama mevsimi Karadeniz halkı için bir seremoni, hatta ibadet gibidir. Büyük şehirlerde yaşanlar köylerine gelir, kışın kapalı olan evler açılır, temizlenir ve havalandırılır. Birbirlerini uzun süredir görmeyenler hasret giderir. Adeta nüfus ikiye katlanır, her gün bir panayır günü gibidir fındık toplama zamanında. Yani aslına bakarsanız fındık bahanedir ama güzel bir bahanedir.
Türkiye dünyanın en çok fındık üreten ülkesi olmasına rağmen, birtakım yanlış kararlar sonucu, bu sarı efendiden elde edilen gelir çok azalmış bulunuyor. İnsanlar yaptıkları masrafların çok az üstünde bir gelir elde ettikleri için şehirlere yerleşiyorlar ama ata topraklarındaki bu geleneği de fındık toplayarak sürdürmeye çalışıyorlar.
Fındık toplamak seremonidir dedik ya, biraz bundan söz etmek istiyorum. Karadeniz'de köyler dağların yamaçlarına kurulmuştur, bu yamaçları ve köyleri dereler birbirinden ayırır. Doğaya yeşilin her tonu hâkimdir. En güzeli de imece geleneğinin hâlâ devam etmesi. Yani köy halkı bahçelerdeki fındıkları sırayla toplayarak birbirlerine yardımcı olurlar. Fındığın toplandığı bugünlerde, kimi zaman kulağınıza karşı yamaçtan gelen bir türkü ile neşelenir ve hatta Karadeniz halkının mizahi yeteneğinin ürettiği türkülerle gülebilirsiniz, kimi zaman da yakılan bir ağıtla gözleriniz dolar ve geçmişte bıraktıklarınızı hatırlarsınız.

Fındık nazlıdır

Karşılıklı köylerdeki insanların fındık toplarken birbirleriyle konuştuğunu, hatta şakalaştığını bile görebilirsiniz. En çok hoşuma giden ise, fındık ağacının altında verilen bir molada buz gibi karpuz yemektir. Normalde yürümenin bile zor olduğu bu engebeli arazide fındık toplamak başlı başına bir sabır ve güç gerektirir. Kimi zaman bir elinizle bir dala tutunur diğeriyle fındık toplarsınız. Fındık nazlıdır, zahmetlidir bu nedenle. Fındığın işi dalından toplanmakla bitmez, toplanan ve çuvallara doldurulan fındıklar, yürümenin bile zor olduğu bu engebeli arazide kimi zaman yakıcı bir güneşin altında, kimi zaman ise Karadeniz'in o yoğun yağmuru altında, kurutulmak için serilecekleri yere sırtta taşınır. Bu fındıklar kurutulmak üzere serilir ve güneşlendirilir ama tedbiri elden bırakmamak gerekir. Karadeniz'in yağışlı havasına hazır olmak, yağmur yağdığında ıslanmaması için üstünü örtmek gerekir. Bu kurutma işlemi fındığın yeşil kapsülünden kolayca ayrılmasını sağlayacaktır. Eskiden, kurutulan fındıklar elle kapsüllerinden imece usulüyle ayıklanırken, şimdilerde patoz denilen araç kullanılıyor. Kapsülünden ayrılan fındık kabukludur ve kurutulmak üzere tekrar güneşe serilir. Fındık ne kadar iyi kurutulursa, satılırken kilosuna o kadar çok para verilir. Fındık fiyatlarındaki düşüşler üreticileri küstürüyor ve hatta bazı üreticilerin fındık ağaçlarını sökerek bunun yerine daha çok kazandıran çay bitkisi dikmelerine sebep oluyor. Eh, bu da ekolojik dengenin bozulmasına ve erozyona neden oluyor.
Ama ne olursa olsun, fındık ne kadar az kazandırsa da, benim gibi Karadenizliler için bu seremoni hiç bitmeyecek. Büyük şehirlerdeki koşuşturmacadan dolayı birbirini tanımayan yeni nesil akrabalar, birbirleriyle görüşemeyenler fındık sayesinde birbirleriyle tanışacak, kaynaşacak ve doğaya sahip çıkacak.